Çağlar boyunca
Kırılma noktalarını ve büyük olayları kronolojik sırada izle.
Eru Ilúvatar, Ainur'un Müziği'nde beliren tasarıyı gerçek kılar ve Eä'yı, yani var olan maddi evreni yaratır. Böylece zaman başlar; Arda ise bu uçsuz yaratılış içinde henüz biçimlenmeyi bekler.
Ainur'un bir bölümü Eä'ya girerek Arda'yı görüdeki biçimine kavuşturmayı üstlenir. Valar ve Maiar dünyaya bağlanırken Melkor da hâkimiyet iddiasıyla gelir ve ilk büyük çatışma başlar.
Melkor'un ilk yenilgisinden sonra Valar, Illuin ile Ormal'ı yükseltir. İki Lamba'nın birleşen ışığı altında bitkiler ve canlılar çoğalır; Valar Almaren'de Arda'nın ilk huzurlu dönemini yaşar.
Melkor ansızın saldırarak Illuin ve Ormal'ın dev sütunlarını devirir. Lambaların düşüşü karaları parçalar, denizleri kabartır ve Almaren'i yok eder; Arda'nın Baharı büyük bir felaketle sona erer.
Yavanna'nın ezgisi ve Nienna'nın gözyaşlarıyla Ezellohar'da Telperion ile Laurelin yükselir. Gümüş ve altın ışıkları Valinor'u aydınlatırken kutsal çiyleri birikir, ilk çiçeklenme de Ağaçlar Yılları'nın zaman sayımını başlatır.
İlkdoğanlar Cuiviénen kıyılarında yıldızların altında uyanır. Oromë onları bulduktan sonra Valar'ın çağrısını kabul eden Eldar batıya yürür; yolculuk Elf halklarının kalıcı biçimde ayrılmasına yol açar.
Noldor'un en büyük ustası Fëanor, İki Ağaç'ın karışmış ışığını üç benzersiz mücevherde saklar. Varda'nın kutsadığı Silmariller, güzellikleri kadar uyandırdıkları arzu ve yeminlerle Birinci Çağ'ın kaderini belirler.
Melkor ve Ungoliant İki Ağaç'ı öldürür, Finwë'yi katledip Silmarilleri çalar. Fëanor'un geri dönüşsüz yemini Noldor'u isyana, Alqualondë'deki İlk Akraba Kıyımı'na ve Beleriand'a uzanan acılı sürgüne götürür.
Laurelin'in son meyvesinden yapılan Güneş ilk kez batıda yükselirken İnsanlar uzak Hildórien'de uyanır. Yeni ışık Orta Dünya'nın çehresini değiştirir ve Birinci Çağ'ın Güneş Yılları'nı başlatır.
Morgoth, Angband Kuşatması'nı Thangorodrim'den taşan korkunç ateşlerle parçalar. Glaurung, Balroglar ve kalabalık Ork orduları kuzey Beleriand'ı ezer; Dagor Bragollach, Noldor'un uzun savunma üstünlüğünü sona erdirir.
Thingol'un olanaksız görünen şartını yerine getirmek için Beren ile Lúthien Angband'a girer. Lúthien Morgoth'u uyutur, Beren Demir Taç'tan bir Silmaril keser ve mücevher ilk kez düşmanın elinden çıkar.
Maedhros Birliği, Elfleri, İnsanları ve Cüceleri Morgoth'a karşı son büyük saldırıda toplar. Gecikme, kışkırtma ve Ulfang halkının ihaneti birleşince umut verici harekât Beleriand'ın en yıkıcı yenilgisine dönüşür.
Maeglin'in ihaneti, Morgoth'a yüzyıllardır gizli kalan Gondolin'in yerini ve savunmasını açar. Yaz Kapıları şenliği sırasında saldıran Orklar, Balroglar ve ejderhalar şehri yıkar; az sayıda kişi kaçabilir.
Eärendil'in yakarışı üzerine Batı'nın Ordusu Beleriand'a gelir ve Morgoth'un bütün gücüyle savaşır. Kanatlı ejderhaların son saldırısı kırılır, Angband düşer ve Morgoth Arda'nın dışındaki Boşluk'a sürülür.
Öfke Savaşı'ndan sağ çıkan Edain'e denizin ortasında Númenor adası bağışlanır. Elros Tar-Minyatur'un tahta çıkışıyla, uzun ömürlü Deniz Kralları'nın ve Orta Dünya tarihini derinden etkileyecek yeni bir insan uygarlığının…
Noldor Elfleri, Khazad-dûm'a komşu Eregion ülkesini kurar. Celebrimbor'un yönettiği Gwaith-i-Mírdain, Cücelerle kurulan yakın ilişki sayesinde kuyumculuk ve metal işçiliğinde çağın en büyük zanaat merkezine dönüşür.
Annatar kılığındaki Sauron, Eregion ustalarına rehberlik ederek Güç Yüzükleri'nin yapımını yönlendirir. Celebrimbor Üç Yüzük'ü onsuz döver; Sauron ise 1600 dolaylarında diğerlerini yönetmek için Tek Yüzük'ü gizlice yaratır.
Güç Yüzükleri üzerindeki hâkimiyet planı açığa çıkan Sauron, Eriador'u istila eder. Eregion 1697'de yıkılır ve Celebrimbor ölür; Elfler, Khazad-dûm ve Númenor'un müdahalesiyle istilayı sonunda geri püskürtür.
Ar-Pharazôn'un ezici ordusu karşısında savaşmadan teslim olan Sauron, tutsak olarak Númenor'a götürülür. Kısa sürede kralın danışmanına yükselerek ölüm korkusunu kullanır ve ada krallığını Valar'a karşı kışkırtır.
Ar-Pharazôn ölümsüzlüğü zorla almak için Aman'a çıkarma yapınca dünya sarsılır. Númenor 3319'da denize gömülür; Elendil ve Sadıklar dokuz gemiyle kurtulurken Sauron bedensel güzelliğe bürünme yetisini yitirir.
Númenor'un yıkımından kurtulan Elendil ve oğulları, 3320'de Sürgündeki Dúnedain Krallıkları'nı kurar. Elendil kuzeyde Arnor'u yönetirken Isildur ile Anárion güneyde Gondor'un şehirlerini ve savunma merkezlerini oluşturur.
Sauron'un 3429'da Gondor'a saldırması, Elfler ile İnsanların Son İttifakı'nı doğurur. Dagorlad zaferinin ardından Barad-dûr yedi yıl kuşatılır; 3441'de Sauron devrilir, fakat Tek Yüzük yok edilmez.
Son İttifak'ın zaferinden iki yıl sonra Isildur, Ferah Çayırlar yakınında orkların pususuna düşer. Kaçarken parmağından kayan Tek Yüzük Anduin'de kaybolur; Isildur öldürülür ve yüzük yüzyıllarca tarihten silinir.
Sauron'un gölgesi yeniden uzarken Valar, Özgür Halklara hükmetmek için değil onları cesaretlendirmek için Istari'yi gönderir. Yaşlı adam görünümündeki bu Maiar arasında Saruman, Gandalf ve Radagast vardır.
Sauron, Kuyutorman'ın güneyindeki Amon Lanc'a gizlice yerleşir ve Büyücü adıyla anılan karanlık bir güç olarak toparlanır. Bilgeler başlangıçta bu tehdidin bir Nazgûl olduğunu sanır; gölge çevreyi korkuyla zehirler.
Angmar'ın Cadı Kralı 1974'te Arthedain'i ve Fornost'u düşürür; son kral Arvedui ertesi yıl ölür. Gondor ve Lindon'un orduları Angmar'ı yense de Arnor yeniden kurulamaz; Kuzey Dúnedain'i kolcular olarak…
Déagol, Ferah Çayırlar'da balık tutarken nehir dibinde Tek Yüzük'ü bulur. Sméagol hediyeyi kendisine vermeyi reddeden akrabasını öldürür ve Yüzük'ün yeni taşıyıcısı olur. Bu cinayet onun Gollum'a dönüşümünü başlatır.
Kuzeyden gelen ateş ejderi Smaug, Erebor'un zenginliğine saldırır; Dağaltı Krallığı'nı ve Dale'i yakıp yıkar. Thrór'un halkı sürgüne giderken ejderha hazineyi sahiplenir. Kuzeydeki güç dengesi iki yüzyıl boyunca bozulur.
Bilbo, Thorin ve on iki Cüceyle Erebor'u geri alma yolculuğuna çıkar. Dumanlı Dağlar'ın altında gruptan ayrıldığında Gollum'un kaybettiği yüzüğü bulur; bunun Tek Yüzük olduğu henüz bilinmez.
Smaug'un ölümünden sonra Erebor hazinesi yüzünden karşı karşıya gelen Cüceler, Elfler ve İnsanlar, Bolg'un orkları ile wargların saldırısı üzerine birleşir. Kartallar ve Beorn savaşın yönünü değiştirir.
Bilbo yüz on birinci yaş günündeki görkemli şölenin sonunda Yüzük'ü kullanarak konuklarının önünde kaybolur. Gandalf'ın ısrarıyla Yüzük'ü Frodo'ya bırakır ve Shire'dan ayrılır. Bu gönüllü devir, Gandalf'ın kuşkularını derinleştirir.
Elrond'un 25 Ekim'deki Konseyi Tek Yüzük'ün Hüküm Dağı'nda yok edilmesine karar verir. Dokuz Yoldaş daha sonra belirlenir; Yüzük Kardeşliği 25 Aralık'ta Rivendell'den ayrılır. Dokuz Yoldaş, Sauron'un Dokuz Süvarisi'ne…
Dokuz Yoldaş, Moria'nın karanlığında Gandalf'ı yitirir; Lothlórien'den sonra Parth Galen'e ulaştıklarında Boromir'in düşüşü ve Ork saldırısı Kardeşlik'i ayrı görevlere böler ve savaşın kaderini farklı yollarda sürdürür.
Entler Isengard'ı etkisizleştirirken Théoden'in kuvvetleri Miğferdibi'nde Saruman'ın ordusuna dayanır; iki bağlantılı zafer, Rohan'ı yıkımdan kurtarıp batıdaki savaşın yönünü değiştirir ve Gondor'a uzanan yardım yolunu yeniden açar.
Rohan'ın süvarileri kuşatılmış Minas Tirith'e ulaşır; Éowyn ile Merry Cadı Kral'ı öldürür, Aragorn'un güneyden getirdiği kuvvetler de Pelennor'daki büyük çarpışmayı zafere taşır ve Minas Tirith'i kesin yıkımdan kurtarır.
Frodo ve Sam Hüküm Dağı'na ulaşır; Frodo son anda Yüzük'ü sahiplense de Gollum'la boğuşmanın beklenmedik sonucu Tek Yüzük'ü ve Sauron'un kudretini yok eder ve savaşı bir anda sona…
Aragorn, 1 Mayıs'ta Minas Tirith kapılarında Kral Elessar olarak taç giyer; Arnor ile Gondor'un soyu yeniden birleşirken uzun Vekilharçlık dönemi sona erer ve İnsanların yeni krallık çağı başlar.
Dört hobbit eve döndüklerinde Shire'ı haydutların yönetiminde bulur; halkı örgütleyip Bywater'da direnerek Saruman'ın son tahakkümünü sona erdirir, yurtlarını kendi güçleriyle kurtarır ve ardından yaralanmış topraklarını el birliğiyle onarır.
Frodo ile Bilbo, Üç Yüzük'ün taşıyıcıları Gandalf, Elrond ve Galadriel'e Gri Limanlar'da katılır; Ak Gemi 29 Eylül'de Ölümsüz Topraklar'a doğru ayrılır ve böylece Elflerin Orta Dünya'daki son büyük…
Elrond'un Orta Dünya'dan ayrılışı Üçüncü Çağ'ın sonu kabul edilir; ancak Gondor'un Yeni Hesabı ve Shire geleneği Dördüncü Çağ'ın ilk gününü farklı tarihlerden başlatır, bu yüzden kaynaklarda farklı başlangıç…
Kral Elessar, Shire'ı Kuzey Asası'nın koruması altında Özgür Ülke ilan eder ve İnsanların sınırlarına girmesini yasaklayarak hobbitlerin özerk yaşamını güvenceye alır, onu Yeniden Birleşmiş Krallık içinde ayrıcalıklı bir…
Rose'un ölümünden sonra Sam, Kırmızı Kitap'ı kızı Elanor'a bırakıp Gri Limanlar'a gider; geleneğe göre eski bir Yüzük Taşıyıcısı olarak Batı'ya yelken açar ve Frodo'ya kavuşma umuduyla son yolculuğuna…
Kral Elessar uzun hükümranlığının ardından ölür ve tacı Eldarion'a bırakır; sonrasında Legolas, Gimli'yle Batı'ya yelken açarak Yüzük Kardeşliği'nin Orta Dünya'daki hikâyesini kapatır ve eski çağın yaşayan son bağlarından…
